Kurs e-karta OM PZW — wyciąg praktyczny
Co trzeba
wiedzieć,
żeby łowić
Cztery etapy kursu, 32 testy, kilkaset stron. Poniżej tylko to, co realnie decyduje o tym, czy złowisz rybę i czy nie dostaniesz mandatu.
→ Strzałki, spacja albo przyciski na dole przewijają slajdy.
01 — Zanim zarzucisz
Dwa dokumenty. Jeden bez drugiego nic nie daje
Najczęstszy błąd początkującego: ma kartę wędkarską i myśli, że to wystarczy. Nie wystarczy.
Karta wędkarska
Wydaje starosta powiatowy właściwy dla miejsca zamieszkania. Potrzebny zdany egzamin (komisja przy organizacji liczącej min. 200 pełnoletnich członków), wniosek i zdjęcie.
- Od ilu lat
- 14 lat
- Ważność
- dożywotnio
- Zasięg
- cała Polska
- Odbiór
- Wydział Ochrony Środowiska
Zezwolenie na amatorski połów
Wydaje właściciel lub użytkownik wody — okręg PZW, gmina, gospodarstwo rybackie, osoba prywatna. Osobne dla każdego gospodarza wody.
- Ważność
- do 31 grudnia
- Zasięg
- tylko wody danego gospodarza
- Co zawiera
- limity i zasady łowiska
pułapka Składka członkowska PZW nie uprawnia do wędkowania. Dopiero po opłaceniu składki na ochronę i zagospodarowanie wód w danym okręgu dostajesz zezwolenie i możesz łowić.
02 — Wyjątki
Kto łowi bez karty wędkarskiej
Dzieci do 14 lat
Muszą łowić pod opieką osoby pełnoletniej, która ma kartę wędkarską i zezwolenie. Jeśli dziecko jest członkiem PZW i ma własne zezwolenie — wystarczy opiekun z kartą.
Cudzoziemcy czasowo w Polsce
Bez karty, ale z opłatą, na podstawie której wydaje się im zezwolenie na amatorski połów ryb wędką.
bonus Z egzaminu zwolnione są osoby z wykształceniem średnim, średnim branżowym lub wyższym z zakresu rybactwa. Wniosek osoby niepełnoletniej musi podpisać rodzic lub opiekun prawny.
03 — Liczby do zapamiętania
Wymiary ochronne w całej Polsce
Mierzysz od początku głowy do najdalszego krańca płetwy ogonowej. Ryba krótsza — natychmiast do wody. Pogrubione to te, na które realnie trafisz.
- Szczupak
- 45 cm
- Sandacz
- 45 cm
- Sum
- 70 cm
- Boleń
- 40 cm
- Lin
- 25 cm
- Węgorz
- 50 cm
- Pstrąg potokowy
- 30 cm*
- Lipień
- 30 cm
- Brzana
- 40 cm
- Brzanka
- 20 cm
- Brzana karpacka
- 20 cm
- Certa
- 30 cm
- Głowacica
- 70 cm
- Jaź
- 25 cm
- Jelec
- 15 cm
- Kleń
- 25 cm
- Łosoś
- 35 cm
- Miętus
- 25 cm**
- Rozpiór
- 25 cm
- Sapa
- 25 cm
- Sieja
- 35 cm
- Sielawa
- 18 cm
- Świnka
- 25 cm
- Troć
- 35 cm
- Troć jeziorowa
- 50 cm
- Wzdręga
- 15 cm
* 25 cm w Wiśle i dopływach od źródeł do ujścia Sanu, w Sanie i jego dopływach oraz w Odrze i dopływach od granicy z Czechami do ujścia Bystrzycy. ** 30 cm w Odrze od ujścia Warty do granicy z wodami morskimi.
04 — Haczyk w przepisach
Wymiar ochronny to nie to samo co gospodarczy
Rozporządzenie ministra daje minimum dla całego kraju. Okręg może zaostrzyć, nigdy złagodzić. Zawsze czytaj zezwolenie danego okręgu przed pierwszym rzutem.
| Gatunek | Cała Polska | Okręg Mazowiecki | Zabierasz od |
|---|---|---|---|
| Szczupak | 45 cm | 60 cm | 60 cm |
| Sandacz | 45 cm | 55 cm | 55 cm |
| Boleń | 40 cm | 45 cm | 45 cm |
| Brzana | 40 cm | 50 cm | 50 cm |
Czego nie ma na liście ministra
Okoń, płoć, leszcz, krąp, ukleja, karaś, karp — brak krajowego wymiaru ochronnego. Ale okręg może dorzucić własny wymiar gospodarczy albo limit dobowy, więc i tak sprawdzasz zezwolenie.
Limit dobowy
Ściśle określony w zezwoleniu. Jeśli łowisko wymaga rejestracji połowów, wpisujesz datę, godzinę, miejsce, gatunek i liczbę sztuk — zabranych i złowionych.
05 — Zakaz bezwzględny
Te ryby wracają do wody zawsze
31 gatunków ryb i minogów objętych ochroną gatunkową. Zakaz obejmuje nie tylko zabijanie, ale też chwytanie, przetrzymywanie i przewożenie żywych okazów.
Ochrona ścisła
Ochrona częściowa — wody słodkie
uwaga Brzanka jest chroniona, a brzana nie — różnią się nazwą o jedną literę. Podobnie strzebla błotna (chroniona) i strzebla potokowa (nie). Przy wątpliwości: zdjęcie i do wody.
06 — Odwrotny zakaz
Tych nie wolno wypuścić z powrotem
Gatunki obce inwazyjne. Po złowieniu bezwzględnie nie wracają do wody — trzeba je uśmiercić. Zakazane jest też używanie ich jako żywej przynęty.
Ryby
Raki
Rodzimy rak szlachetny i błotny — zostawiasz w spokoju.
dlaczego Te gatunki przenoszą nowe pasożyty (u babek ze Zbiornika Włocławskiego potwierdzono przywry, u trawianki tasiemca), konkurują o żer i tarliska, a karaś srebrzysty krzyżuje się z rodzimym karasiem pospolitym, wypierając go z naszych wód.
07 — Gdy podejdzie strażnik
Kontrola i taryfikator
Kto kontroluje
- Państwowa Straż Rybacka
- Społeczna Straż Rybacka
- Policja
Co sprawdzają
- Kartę i zezwolenie
- Złowione ryby
- Liczbę wędek
- Używany sprzęt
- Wpisy w rejestrze połowów
Mandaty
- Bez zezwolenia
- 200 zł+
- Bez karty wędkarskiej
- 200 zł+
- W okresie ochronnym
- 200 zł+
- Bliżej niż 50 m od zapory
- 200 zł+
zapamiętaj 50 metrów — minimalna odległość od budowli i urządzeń hydrotechnicznych piętrzących wodę. Miejsce kuszące (ryba stoi pod zaporą), więc mandat częsty.
08 — Dobór metody
Którą metodą, na co i gdzie
Drapieżniki biorą na sztuczne przynęty imitujące ofiarę. Ryby spokojnego żeru — na przynęty naturalne, zwierzęce albo roślinne.
| Metoda | Na co | Przynęta | Charakter |
|---|---|---|---|
| Spinning | szczupak, okoń, sandacz, sum, łososiowate | błystki wahadłowe i obrotowe, woblery, gumy (kopyta, twistery) | aktywna, ciągły rzut i zwijanie, krótsze wędzisko |
| Trolling | te same drapieżniki | woblery, obrotówki, gumy | przynęta ciągnięta za łodzią, wędkarz bierny do brania |
| Muchowa | pstrąg, lipień, łosoś, troć, głowacica; też kleń, jaź, boleń | sztuczne muchy: suche, mokre, nimfy | sportowa i precyzyjna, standardem C&R i haczyk bezzadziorowy |
| Gruntowa | karp, leszcz, karaś, brzana | naturalne, przy dnie | ciężarek i przypon na dnie, bez spławika; sygnalizator lub szczytówka |
| Spławikowa | uniwersalna, większość gatunków | naturalne | spławik z lekkiego drewna lub tworzywa; klasycznie z kołowrotkiem albo „na bata” |
przepis Wędzisko jest obowiązkowe i musi mieć min. 30 cm. Sama żyłka z haczykiem to nie jest amatorski połów ryb.
09 — Rzeka
Krainy rybne: gdzie czego szukać
Im wolniejszy nurt, tym cieplejsza i uboższa w tlen woda — i tym bardziej karpiowaty skład ryb. Podział Franciszka Staffa z 1950 r. wciąż działa jak mapa.
| Kraina | Ichtiofauna | Typowe gatunki |
|---|---|---|
| Pstrąga | ryby łososiowate | pstrąg potokowy, strzebla potokowa, głowacz pręgopłetwy |
| Lipienia | mieszana, przewaga łososiowatych | lipień, pstrąg |
| Brzany | mieszana, przewaga karpiowatych | brzana, świnka, jelec, kleń, certa |
| Leszcza | ryby karpiowate | leszcz, boleń, płoć, lin |
Bieg górny
Spadek 50–10‰, prąd turbulentny, woda czysta i dobrze natleniona, latem 5–10 °C, dno kamieniste.
Bieg dolny
Spadek 1–0,2‰, prąd laminarny, woda cieplejsza i słabiej natleniona, latem 15–25 °C, dno muliste.
10 — Jezioro
Trzy strefy, trzy różne łowiska
Litoral — strefa przybrzeżna
Sięga do granicy roślinności wyższej: trzcina, oczeret, sitowie. Najbogatsza w bezkręgowce i większość młodych ryb. Tu żeruje i trze się szczupak, tu siedzi lin.
łowisz szczupak, lin, karaś, okoń, płoć
Pelagial — otwarta woda
Z głębokością zmienia się temperatura, tlen i światło — a razem z nimi skład planktonu i ryb. Okoń wypływa tu na żerowisko ze strefy przybrzeżnej.
łowisz sielawa, stynka, okoń, sandacz
Profundal — głębina
Ciemno, poniżej 20 m około 4 °C przez cały rok, osady denne i częste deficyty tlenu. Ryb praktycznie brak — bentos, bakterie, grzyby.
omijasz martwa strefa dla wędki
typologia Jeziora sielawowe są głębokie (ponad 20 m), twarde i piaszczysto-kamieniste. Linowo-szczupakowe — do 6 m, muliste, gęsto zarośnięte, wydajność min. 40 kg/ha. To przesądza, po co tam w ogóle jedziesz.
11 — Termometr zamiast kalendarza
Kiedy która ryba się trze
Tarło uruchamia temperatura wody, nie data. Ryby są wtedy skupione na tarliskach i najbardziej wrażliwe — stąd okresy ochronne w zezwoleniu.
| Gatunek | Temperatura | Termin | Gdzie składa ikrę |
|---|---|---|---|
| Szczupak | 5–8 °C | wczesna wiosna, tuż po zejściu lodów | przybrzeżne płycizny, roślinność |
| Płoć | ok. 14 °C | wiosna | rośliny |
| Okoń | 6–12 °C | wiosna | ikra w charakterystycznych taśmach |
| Sandacz | powyżej 12 °C | wiosna | gniazdo pilnowane przez samca |
| Karp | 18–20 °C | późna wiosna | rośliny, wylęg po 3–5 dniach |
| Lin | 19–24 °C | czerwiec–sierpień, porcjami | rośliny |
| Sum | powyżej 20 °C | czerwiec | gniazdo wśród roślin, pilnuje samiec |
| Leszcz | — | maj–lipiec, w dużych stadach | rośliny |
| Pstrąg potokowy | 2–4 °C | jesień, wylęg luty–marzec | żwir, kamienie |
| Troć jeziorowa | 2–4 °C | jesień, migracja do rzek | żwir dopływów |
12 — Połów z jednostki pływającej
Zanim wypłyniesz
Dokumenty
- Karta wędkarska
- Zezwolenie na amatorski połów
- Często dodatkowa składka za połów ze środka pływającego
Rejestracja łodzi
Obowiązkowa, gdy jednostka ma powyżej 7,5 m długości albo silnik powyżej 15 kW.
Wyposażenie
- Kamizelka ratunkowa — podstawa, realne ryzyko to wypadnięcie za burtę
- Koło ratunkowe
- Przy silniku spalinowym: gaśnica i apteczka
wybór Kamizelka asekuracyjna najmniej krępuje ruchy, ale trzeba umieć pływać, by utrzymać w niej właściwą pozycję. Pneumatyczna napełnia się gazem dopiero po wpadnięciu do wody — na co dzień nie przeszkadza, a daje pełne bezpieczeństwo.
13 — Do kieszeni
Rytuał przed zabraniem ryby
Pięć pytań, które zajmują dziesięć sekund i oszczędzają mandat oraz wyrzuty sumienia.
- 1. Czy to gatunek chroniony?
- do wody
- 2. Czy to gatunek obcy inwazyjny?
- nie wypuszczasz
- 3. Czy ma wymiar — ochronny i gospodarczy?
- zmierz
- 4. Czy trwa okres ochronny?
- zezwolenie
- 5. Czy mieści się w limicie dobowym?
- policz
Etyka, która nic nie kosztuje
- C&R — „złów i wypuść”, standard w metodzie muchowej
- Haczyki bezzadziorowe — łatwo wypiąć, mniejsza rana
- Mokre ręce i krótki kontakt z powietrzem przy wypuszczaniu
- Sprzątasz swoje śmieci i cudze — brzeg wygląda tak, jak go zostawili wędkarze
- Rejestr połowów wypełniasz na bieżąco, nie z pamięci w aucie
na koniec Wędkarstwo to nie tylko zabieranie ryb. Ta sama opłata, którą wnosisz, finansuje zarybienia, ochronę tarlisk i przepławki. Im lepiej znasz przepisy, tym mniej przypadkowych szkód robisz przy okazji dobrej zabawy.